‘Spiral Dynamics’. ‘Spiral Dynamics’ van de Amerikanen Don E. Beck en Christopher C. Cowan is gebaseerd op het baanbrekende denkkader van de Amerikaanse wetenschapper Clare Graves voor de sociologische, psychologische en fysiologische ontwikkeling van de mens, en de ontwikkeling van organisaties en samenlevingen. Dit denkkader beschrijft de evolutionaire ontwikkeling daarvan langs meerdere steeds complexere stadia, in reactie op de complexiteit van de leefomstandigheden waaraan deze mensen, organisaties en samenlevingen worden blootgesteld en waartoe ze zich hebben te verhouden. Hierbij worden de oude stadia niet vervangen door de nieuwe stadia, maar overstegen en vervolgens daarin opgenomen; zodat de waardevolle aspecten daarvan behouden blijven. Deze stadia, die zowel het denken als het handelen bepalen, worden ‘bestaansniveaus’ genoemd.
Graves heeft acht opeenvolgende bestaansniveaus onderscheiden en beschreven. In Spiral Dynamics zijn deze hanteerbaar gemaakt en van een kleurenaanduiding voorzien. De kracht van dit model is dat het een taal biedt om het denken en handelen van mensen, van organisaties en van samenlevingen inzichtelijk te maken, en een denkkader vormt voor het ontwikkelen van de modellen en de methodieken die nodig zijn om een aanzet te geven tot nieuwe oplossingen voor de complexe maatschappelijke problemen van vandaag. Emergent ontleent haar naam aan dit gedachtegoed, omdat het vermogen van mensen, organisaties en samenlevingen een bestaansniveau te overstijgen en in zich op te nemen ook wel ‘emergentie’ wordt genoemd.
Bestaansniveaus Nederlandse samenleving. Een model dat de ontwikkeling van de actieve bestaansniveaus binnen de Nederlandse samenleving en de wijze waarop deze op elkaar inwerken inzichtelijk maakt. Dit model omvat de opkomst van deze universele waardesystemen in Nederland, de wijze waarop deze zich in de loop van de geschiedenis hebben ontwikkeld en daarbij een eigen Nederlandse identiteit hebben gekregen, en de wijze waarop deze zich nog steeds manifesteren en op elkaar inwerken. Het model biedt hierdoor inzicht in de Nederlandse samenleving van vandaag en de ingrijpende verandering die zich op dit moment daarbinnen voltrekt.
Nederlandse Mozaïeksamenleving. Een model dat een momentopname biedt van de verschillende bestaansniveaus die op dit moment binnen de Nederlandse samenleving actief zijn. Voor ieder van de actieve waardesystemen worden de vele verschillende verschijningsvormen die op dit moment binnen de Nederlandse samenleving voorkomen onderscheiden en nader omschreven. Het model biedt hierdoor inzicht in de pluriforme samenstelling van de Nederlandse bevolking, en de maatschappelijke spanningen die de onderlinge verschillen inbestaansniveaus en identiteit oproepen.
Politiek speelveld Nederland. Een model dat een geheel nieuw inzicht biedt in de complexiteit en de dynamiek binnen het politieke speelveld in Nederland, door de traditionele links versus rechts indeling te combineren met een onderscheid op basis van de actieve bestaansniveaus. Hierdoor worden niet alleen spanningen tussen politieke partijen duidelijker, maar ook spanningen tussen verschillende groepen binnen de achterban van een politieke partij.
Sectorenmodel. Een model dat laat zien dat de belangrijkste maatschappelijke sectoren, namelijk de politiek, de publieke sector, de private sector en de civiele sector, uit opeenvolgende bestaansniveaus voortkomen en daardoor onderling verschillen ten aanzien van hun maatschappelijke functie en ten aanzien van hun karakter. Het model omvat ook de belangrijkste mengvormen van deze sectoren, namelijk de semipublieke sector, het maatschappelijk middenveld en de ideële sector. Het model ondersteunt discussies over de natuurlijke plaats van bepaalde activiteiten binnen de samenleving, en de wijze waarop de politiek en de publieke sector zich daartoe kunnen of zouden moeten verhouden.
Enkele actuele voorbeelden van dergelijke discussies:
- De privatisering van energiebedrijven, waterleidingmaatschappijen, openbaarvervoersbedrijven of Schiphol,
- De privatisering van de zorgverzekering en zorginstellingen,
- Het toezicht op woningbouwcorporaties, scholen en ziekenhuizen,
- De beloning van de bestuurders en managers in de semipublieke sector, het maatschappelijk middelveld en de civiele sector; zeker voorzover de organisaties en de instellingen waaraan deze leiding geven afhankelijk zijn aan publieke middelen.
Graves heeft acht opeenvolgende bestaansniveaus onderscheiden en beschreven. In Spiral Dynamics zijn deze hanteerbaar gemaakt en van een kleurenaanduiding voorzien. De kracht van dit model is dat het een taal biedt om het denken en handelen van mensen, van organisaties en van samenlevingen inzichtelijk te maken, en een denkkader vormt voor het ontwikkelen van de modellen en de methodieken die nodig zijn om een aanzet te geven tot nieuwe oplossingen voor de complexe maatschappelijke problemen van vandaag. Emergent ontleent haar naam aan dit gedachtegoed, omdat het vermogen van mensen, organisaties en samenlevingen een bestaansniveau te overstijgen en in zich op te nemen ook wel ‘emergentie’ wordt genoemd.
Bestaansniveaus Nederlandse samenleving. Een model dat de ontwikkeling van de actieve bestaansniveaus binnen de Nederlandse samenleving en de wijze waarop deze op elkaar inwerken inzichtelijk maakt. Dit model omvat de opkomst van deze universele waardesystemen in Nederland, de wijze waarop deze zich in de loop van de geschiedenis hebben ontwikkeld en daarbij een eigen Nederlandse identiteit hebben gekregen, en de wijze waarop deze zich nog steeds manifesteren en op elkaar inwerken. Het model biedt hierdoor inzicht in de Nederlandse samenleving van vandaag en de ingrijpende verandering die zich op dit moment daarbinnen voltrekt.
Nederlandse Mozaïeksamenleving. Een model dat een momentopname biedt van de verschillende bestaansniveaus die op dit moment binnen de Nederlandse samenleving actief zijn. Voor ieder van de actieve waardesystemen worden de vele verschillende verschijningsvormen die op dit moment binnen de Nederlandse samenleving voorkomen onderscheiden en nader omschreven. Het model biedt hierdoor inzicht in de pluriforme samenstelling van de Nederlandse bevolking, en de maatschappelijke spanningen die de onderlinge verschillen inbestaansniveaus en identiteit oproepen.
Politiek speelveld Nederland. Een model dat een geheel nieuw inzicht biedt in de complexiteit en de dynamiek binnen het politieke speelveld in Nederland, door de traditionele links versus rechts indeling te combineren met een onderscheid op basis van de actieve bestaansniveaus. Hierdoor worden niet alleen spanningen tussen politieke partijen duidelijker, maar ook spanningen tussen verschillende groepen binnen de achterban van een politieke partij.
Sectorenmodel. Een model dat laat zien dat de belangrijkste maatschappelijke sectoren, namelijk de politiek, de publieke sector, de private sector en de civiele sector, uit opeenvolgende bestaansniveaus voortkomen en daardoor onderling verschillen ten aanzien van hun maatschappelijke functie en ten aanzien van hun karakter. Het model omvat ook de belangrijkste mengvormen van deze sectoren, namelijk de semipublieke sector, het maatschappelijk middenveld en de ideële sector. Het model ondersteunt discussies over de natuurlijke plaats van bepaalde activiteiten binnen de samenleving, en de wijze waarop de politiek en de publieke sector zich daartoe kunnen of zouden moeten verhouden.
Enkele actuele voorbeelden van dergelijke discussies:
- De privatisering van energiebedrijven, waterleidingmaatschappijen, openbaarvervoersbedrijven of Schiphol,
- De privatisering van de zorgverzekering en zorginstellingen,
- Het toezicht op woningbouwcorporaties, scholen en ziekenhuizen,
- De beloning van de bestuurders en managers in de semipublieke sector, het maatschappelijk middelveld en de civiele sector; zeker voorzover de organisaties en de instellingen waaraan deze leiding geven afhankelijk zijn aan publieke middelen.
